{"id":124,"date":"2017-02-01T22:46:53","date_gmt":"2017-02-01T22:46:53","guid":{"rendered":"http:\/\/kumti.com\/rz\/?p=124"},"modified":"2018-01-25T11:30:46","modified_gmt":"2018-01-25T11:30:46","slug":"biri-im-ka-ndryshuar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rashitzylfiu.com\/index.php\/2017\/02\/01\/biri-im-ka-ndryshuar\/","title":{"rendered":"Biri im ka ndryshuar"},"content":{"rendered":"<p>Biri im ka ndryshuar, nuk \u00ebsht\u00eb ai f\u00ebmija q\u00eb m\u00eb d\u00ebgjonte, ka filluar t\u00eb jet\u00eb kok\u00ebfort\u00eb me mua dhe kund\u00ebrshtari m\u00eb i madh i imi. Tani m\u00eb kund\u00ebrshton n\u00eb shum\u00eb \u00e7\u00ebshtje, nuk pranon m\u00eb nga un\u00eb as k\u00ebshilla e as sugjerime; polemizon dhe e zgjat dialogun me mua. Ai tani nuk pranon t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb as n\u00eb shum\u00eb aktivitete familjare, si vizitat e disa t\u00eb af\u00ebrmve apo gazmendet familjare; refuzon t\u00eb vij\u00eb me ne, por q\u00ebndron n\u00eb sht\u00ebpi apo me shok\u00ebt e tij. Ai tani q\u00ebndron t\u00ebr\u00eb nat\u00ebn pa gjum\u00eb dhe kalon shum\u00eb koh\u00eb me shok\u00ebt e tij, m\u00eb shum\u00eb sesa q\u00ebndron me prind\u00ebrit apo v\u00ebllez\u00ebrit e tij.<br \/>\nK\u00ebto fjal\u00eb dhe t\u00eb ngjashme me to i d\u00ebgjojm\u00eb nga shum\u00eb prind\u00ebr p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e tyre, pasi k\u00ebta t\u00eb fundit arrijn\u00eb mosh\u00ebn dymb\u00ebdhjet\u00eb deri pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb-vje\u00e7are. K\u00ebto ankesa mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb ngjashme edhe nga n\u00ebnat p\u00ebr vajzat e tyre, ankesa q\u00eb pak ndryshojn\u00eb nga ato q\u00eb u p\u00ebrmend\u00ebn, si p\u00ebr shembull veshjet e ve\u00e7anta apo q\u00ebndrimi af\u00ebr telefonit p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb ose t\u00eb ngjashme me to.<br \/>\nAnkesa e prind\u00ebrve ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb edhe me at\u00eb se f\u00ebmij\u00ebt e tyre hidh\u00ebrohen dhe qajn\u00eb shum\u00eb shpejt apo v\u00ebrejtje t\u00eb tjera, t\u00eb cilat me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb flasin p\u00ebr nj\u00eb ndryshim serioz.<br \/>\nNj\u00eb p\u00ebrshkrim i till\u00eb mund t\u00eb zmadhohet nga ana e disa prind\u00ebrve, pasi mund t\u00eb mos ndodh\u00eb q\u00eb gjith\u00eb k\u00ebto cil\u00ebsi e tipare t\u00eb mblidhen tek i biri apo e bija, por \u00ebsht\u00eb realitet, ngase bijt\u00eb e tyre tani nuk jan\u00eb m\u00eb f\u00ebmij\u00eb dhe po kalojn\u00eb nga mosha e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb n\u00eb at\u00eb t\u00eb pjekuris\u00eb (adoleshenc\u00ebs). K\u00ebt\u00eb periudh\u00eb ndryshimesh, q\u00eb p\u00ebrmban n\u00eb vetvete ndryshime trupore dhe psikologjike, disa prind\u00ebr nuk mund ta pranojn\u00eb leht\u00eb ose nuk arrijn\u00eb t\u00eb gjejn\u00eb nj\u00eb metod\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme komunikimi me f\u00ebmij\u00ebt. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb ekzistojn\u00eb shum\u00eb shkaqe.<\/p>\n<p>Nj\u00eb: Mosnjohja e natyrshm\u00ebris\u00eb s\u00eb k\u00ebsaj periudhe dhe ve\u00e7orit\u00eb q\u00eb e dallojn\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb nga t\u00eb tjerat. Edhe pse t\u00eb gjith\u00eb prind\u00ebrit e kan\u00eb kaluar k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb, shumica e tyre kan\u00eb harruar at\u00eb q\u00eb kan\u00eb ballafaquar dhe si i shikonin t\u00eb rriturit dhe jet\u00ebn n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi kur e kan\u00eb jetuar vet\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb.<\/p>\n<p>Dy: Prind\u00ebrit \u00e7do her\u00eb i shikojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e tyre sikur t\u00eb ishin ende t\u00eb vegj\u00ebl, prandaj tani nuk \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb p\u00ebr ta q\u00eb ta pranojn\u00eb se f\u00ebmij\u00ebt e tyre jan\u00eb rritur dhe kan\u00eb mendimet e tyre. Prind\u00ebrit e pranojn\u00eb p\u00ebrbrenda vetes se tani e tutje ata nuk kan\u00eb ndikim mbi f\u00ebmij\u00ebt e tyre dhe se jan\u00eb plakur, edhe pse shpeshher\u00eb k\u00ebto ndjenja p\u00ebrzihen me emocione dhe krenari, se tani djemt\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb burra dhe mund ta ndihmojn\u00eb at\u00eb n\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb jet\u00ebs, nd\u00ebrsa vajzat jan\u00eb b\u00ebr\u00eb gra e mund ta ndihmojn\u00eb n\u00ebn\u00ebn e tyre. Prind\u00ebrit i d\u00ebshirojn\u00eb karakteristikat e nj\u00eb ndryshimi t\u00eb till\u00eb, por ata nuk pranojn\u00eb t\u2019u dor\u00ebzohen disa gj\u00ebrave q\u00eb k\u00ebrkon kjo periudh\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrshkrimi i prind\u00ebrve p\u00ebr bijt\u00eb e tyre, q\u00eb u p\u00ebrmend n\u00eb fillim t\u00eb artikullit, nuk do t\u00eb thot\u00eb se k\u00ebto tipare duhen t\u00eb jen\u00eb t\u00eb pashmangshme n\u00eb periudh\u00ebn e adoleshenc\u00ebs dhe se \u00e7do adoleshent patjet\u00ebr duhet t\u00eb karakterizohet prej tyre. Por shumica e tipareve t\u00eb p\u00ebrmendura jan\u00eb si rezultat i m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb komunikimit me t\u00eb cil\u00ebn ballafaqohet adoleshenti dhe q\u00eb vjen jo vet\u00ebm nga prind\u00ebrit e tij, por edhe nga rrethi ku jeton. Periudha e adoleshenc\u00ebs duhet t\u00eb jet\u00eb e natyrshme, t\u00eb kaloj\u00eb leht\u00eb dhe shoq\u00ebria t\u00eb komunikoj\u00eb me m\u00ebnyr\u00ebn q\u00eb i p\u00ebrshtatet k\u00ebsaj periudhe.<br \/>\nNd\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet me t\u00eb cilat po p\u00ebrballemi n\u00eb koh\u00ebn bashk\u00ebkohore \u00ebsht\u00eb edhe zgjatja kohore e p\u00ebrgatitjes p\u00ebr veprimtari n\u00eb jet\u00eb nga ane e djalit apo vajz\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt e kan\u00eb kaluar mosh\u00ebn nj\u00ebzetvje\u00e7are kur fillojn\u00eb pun\u00eb dhe njihen si an\u00ebtar\u00eb t\u00eb plot\u00eb n\u00eb shoq\u00ebri. Nj\u00eb vonim i till\u00eb shpie te nj\u00eb vonim i ngopjes s\u00eb shum\u00eb nevojave t\u00eb adoleshentit, qofshin shpirt\u00ebrore apo natyrore, \u00e7ka e shtyn at\u00eb t\u00eb kryej\u00eb disa veprime jo t\u00eb pranuara p\u00ebr t\u2019i treguar vetes dhe t\u00eb tjer\u00ebve se ai tani \u00ebsht\u00eb burr\u00eb ose se ajo \u00ebsht\u00eb grua. Sa her\u00eb q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb nuk gjejn\u00eb p\u00ebrkrahjen e shoq\u00ebris\u00eb lidhur me at\u00eb q\u00eb k\u00ebrkon periudha q\u00eb po kalojn\u00eb, sjelljet e tilla shtohen.<br \/>\nAjo q\u00eb dallon nga e kaluara \u00ebsht\u00eb se m\u00eb her\u00ebt nuk kishte ndonj\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb komunikuar me adoleshent\u00ebt. Problemin me t\u00eb cilin p\u00ebrballemi ne nuk e kan\u00eb pasur prind\u00ebrit tan\u00eb m\u00eb her\u00ebt.<br \/>\nProblemi i ndryshimit nuk q\u00ebndron te periudha e adoleshenc\u00ebs sa q\u00ebndron te m\u00ebnyra se si e trajton shoq\u00ebria k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje dhe te komunikimi i saj me adoleshent\u00ebt. M\u00eb her\u00ebt i riu \u00ebsht\u00eb quajtur burr\u00eb kur ka mbushur mosh\u00ebn gjasht\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb-shtat\u00ebmb\u00ebdhjet\u00ebvje\u00e7are. N\u00eb k\u00ebt\u00eb mosh\u00eb ai ka filluar t\u00eb punoj\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb martuar, madje mund t\u00eb ishte edhe baba n\u00eb k\u00ebt\u00eb mosh\u00eb, nd\u00ebrsa vajza ndoshta edhe m\u00eb her\u00ebt.<br \/>\nNuk ka dyshim se tani prind\u00ebrit nuk mund t\u00eb b\u00ebjn\u00eb q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e tyre t\u00eb punojn\u00eb apo t\u00eb martohen n\u00eb mosh\u00ebn q\u00eb jan\u00eb martuar gjysh\u00ebrit e tyre, ngase \u00e7\u00ebshtja ka lidhje me shoq\u00ebrin\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, por prind\u00ebrit mund t\u00eb komunikojn\u00eb me f\u00ebmij\u00ebt e tyre ashtu si\u00e7 i p\u00ebrshtatet k\u00ebsaj periudhe brenda mund\u00ebsive t\u00eb tyre. Kjo k\u00ebrkon q\u00eb n\u00eb fillim prind\u00ebrit ta kuptojn\u00eb natyr\u00ebn e k\u00ebsaj periudhe duke lexuar apo d\u00ebgjuar ligj\u00ebrata nga ekspert\u00ebt e k\u00ebsaj periudhe q\u00eb t\u00eb arrijn\u00eb t\u00eb shpalosin disa nga kujtimet e koh\u00ebs kur ata vet\u00eb kan\u00eb p\u00ebrjetuar k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb, se cilat kan\u00eb qen\u00eb ndjenjat dhe k\u00ebrkesat e tyre, dhe t\u00eb mundohen ta vendosin veten n\u00eb vend t\u00eb bijve t\u00eb tyre. E gjith\u00eb kjo duhet b\u00ebr\u00eb pa e tepruar, duke gjykuar brenda kornizave t\u00eb sheriatit.<\/p>\n<p>Prof. dr: Omer bin Abduhrahman elMagdij<br \/>\nProfesor i psikologjis\u00eb dhe p\u00ebrgjegj\u00ebs i Departamentit t\u00eb Psikologjis\u00eb n\u00eb Universitetin Mbreti Saud<br \/>\nP\u00ebrktheu dhe p\u00ebrshtati: Rashit Zylfiu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Biri im ka ndryshuar, nuk \u00ebsht\u00eb ai f\u00ebmija q\u00eb m\u00eb d\u00ebgjonte, ka filluar t\u00eb jet\u00eb kok\u00ebfort\u00eb me mua dhe kund\u00ebrshtari m\u00eb i madh i imi. Tani m\u00eb kund\u00ebrshton n\u00eb shum\u00eb \u00e7\u00ebshtje, nuk pranon m\u00eb nga un\u00eb as k\u00ebshilla e as sugjerime; polemizon dhe e zgjat dialogun me mua. Ai tani nuk pranon t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":125,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19,1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-124","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-artikuj","8":"category-uncategorized"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rashitzylfiu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rashitzylfiu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rashitzylfiu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rashitzylfiu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rashitzylfiu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rashitzylfiu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126,"href":"https:\/\/rashitzylfiu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124\/revisions\/126"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rashitzylfiu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rashitzylfiu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rashitzylfiu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rashitzylfiu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}